به گزارش پایگاه خبری سیمای شهرآنلاین؛حسن وحید در جریان جلسه کارگروه ملی مدیریت چرا و ساماندهی کوچ استان‌های زاگرسی کشور به میزبانی اصفهان افزود: در مساحت مورد اشاره بیش از هشت هزار و ۶۰۰ شهر، روستا و سکونتگاه وجود دارد.
وی بیان کرد: بر همین اساس در مناطق مختلفی از آن در دهه‌های گذشته عملیات آبخیزداری انجام شده و این موضوع باید در نواحی بیشتری دنبال شود.
معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اظهار داشت: با شتاب گرفتن روند اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری در دولت، سطح اجرای این طرح‌ها از میانگین سالانه حدود ۲۵۰ هزار هکتار به نزدیک ۶۰۰ هزار هکتار در سال گذشته افزایش یافته است و پیش‌بینی می‌شود این میزان در سال جاری نیز بیشتر شود.
وحید در خصوص احتمال وقوع بارش‌های شدید در روزهای آینده و تأثیر پدیده اقلیمی ال‌نینو گفت: احتمال بارش‌های حدی در دوره فعالیت ال‌نینو وجود دارد، اما رویکرد اصلی باید عبور از مدیریت صرف بحران و حرکت به سمت مدیریت ریسک باشد، به این معنا که پیش از وقوع حوادث، اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارت انجام گیرد.
وی افزود: اجرای طرح‌های احیای مراتع و جنگل‌ها در کنار پروژه‌های آبخیزداری و آبخوانداری، از مهم‌ترین ظرفیت‌های سازمان منابع طبیعی برای مقابله با پیامدهای ناشی از مخاطرات طبیعی و اقلیمی به شمار می‌رود.
وحید همچنین از برگزاری نشست‌هایی با سازمان مدیریت بحران کشور خبر داد و گفت: هدف از این جلسات، افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، به‌ویژه وزارت نیرو، در زمینه مدیریت رودخانه‌ها و حوزه‌های آبخیز است تا اقدامات پیشگیرانه و کاهش خسارت با انسجام بیشتری دنبال شود.
وی اضافه کرد: دولت علاوه بر افزایش سرعت اجرای طرح‌ها، منابع مالی مورد نیاز را نیز در چارچوب مصوبات تنظیم و ابلاغ کرده است تا از ظرفیت آبخیزداری و آبخوانداری برای تقویت منابع آب زیرزمینی، کنترل روان‌آب‌ها و کاهش خسارت‌های ناشی از سیلاب استفاده شود.
معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی کشور با بیان اینکه رقم دقیق سطح اجرای طرح‌ها در سال جاری پس از نهایی شدن ابلاغ‌ها مشخص خواهد شد، گفت: بر اساس مصوبات موجود، پیش‌بینی می‌شود عملیات آبخیزداری و آبخوانداری در سال جاری در سطحی بیش از ۶۰۰ هزار هکتار انجام شود و با اجرای برنامه هفتم توسعه، دستاوردهای این حوزه افزایش یابد.
وی ادامه داد: شرایط دشت‌ها و منابع آب زیرزمینی نیز مطلوب نیست و لازم است ظرفیت طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری با هدف کاهش مخاطرات و تقویت ذخایر آبی با جدیت بیشتری مورد استفاده قرار گیرد.
معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور بیان کرد: با توجه به شرایط آب‌وهوایی سال جاری و احتمال تأثیر پدیده ال‌نینو بازنگری در زمان و تقویم کوچ عشایر مناطق زاگرسی ضروری است.
وحید اظهار داشت: مراتع با وسعتی بیش از ۸۴ میلیون هکتار، بخش قابل توجهی از عرصه‌های کشور را تشکیل می‌دهند و بیش از ۳۰ درصد این اراضی در اختیار بهره‌برداران عشایری قرار دارد، بخش قابل توجهی از تولید پروتئین کشور به فعالیت دام عشایر وابسته است و برآوردها نشان می‌دهد حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد پروتئین مورد نیاز کشور از این بخش تأمین می‌شود لذا مدیریت اصولی مراتع عشایری اهمیت زیادی دارد.
وی ادامه داد: تعیین مسیرهای کوچ، زمان حرکت عشایر و ساماندهی ایل‌راه‌ها نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط و مدیران منابع طبیعی و امور عشایری استان‌هاست و برگزاری نشست‌های مشترک با هدف دستیابی به تصمیمی هماهنگ انجام می‌شود.
وحید گفت: در نشست کارگروه امروز در اصفهان، موضوعات مرتبط با کوچ عشایر، وضعیت سکونتگاه‌ها، مدیریت دام عشایری و اجرای طرح‌های مرتعداری با حضور مسئولان و نمایندگان استان‌های زاگرسی مورد بررسی قرار گرفت.
وی یکی از محورهای مهم این نشست را ساماندهی و تعیین تکلیف ایل‌راه‌های عشایری عنوان کرد و افزود: طول و مسیر ایل‌راه‌ها، وضعیت آبشخورها، زمان ورود و خروج دام از مراتع و همچنین طرح‌های مرتعداری از جمله موضوعاتی است که در این جلسات مورد بررسی قرار می‌گیرد.
معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی کشور درباره زمان معمول کوچ عشایر به مناطق قشلاقی نیز اظهار داشت: در شرایط معمول، کوچ عشایر به سمت قشلاق از مهر، آبان یا آذر آغاز می‌شود و دام و خانوارهای عشایری تا حدود پایان فروردین در مناطق قشلاقی مستقر هستند و پس از آن حرکت به سمت مراتع ییلاقی را آغاز می‌کنند.
وی تأکید کرد: هدف اصلی، انجام کوچ ایمن و جلوگیری از قرار گرفتن عشایر و دام‌های آنان در معرض شرایط نامناسب جوی است و به همین دلیل، تقویم کوچ امسال متناسب با شرایط اقلیمی و وضعیت مراتع مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خاطرنشان کرد: زمان دقیق آغاز کوچ در جریان همین نشست‌ها و پس از بررسی شرایط استان‌های زاگرسی مشخص می‌شود و تلاش بر این است که تصمیم نهایی بر مبنای وضعیت مراتع، شرایط اقلیمی و هماهنگی میان استان‌های مرتبط اتخاذ شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان نیز در جلسه مورد اشاره گفت: بر اساس تقویم کوچ، عشایر باید حداکثر تا ۱۵ مهرماه دام‌های خود را از مراتع ییلاقی خارج کنند تا این عرصه‌ها فرصت کافی برای بازسازی و احیا تا آغاز فصل ییلاق در سال آینده داشته باشند.
محمدعلی کاظمی اظهار داشت: کوچ عشایر به مناطق ییلاقی معمولاً از پایان اردیبهشت و اوایل خرداد آغاز می‌شود و در فصل پاییز نیز فرآیند خروج دام از مراتع ییلاقی از ۳۰ شهریور شروع شده و باید حداکثر تا ۱۵ مهرماه به پایان برسد.
او خاطرنشان کرد: در نشست امروز با حضور مدیران کل منابع طبیعی، فرماندهان یگان حفاظت و مدیران امور عشایر استان‌های زاگرسی برگزار شد و موضوعاتی همچون زمان خروج دام از مراتع ییلاقی، نحوه ورود به مناطق قشلاقی، ظرفیت مراتع، پروانه‌های چرا و تعداد دام مجاز مورد بررسی قرار گرفت.
وی افزود: تصمیمات اتخاذشده در این کارگروه، مبنای برنامه‌ریزی و مدیریت کوچ عشایر قرار خواهد گرفت و ۲ موضوع اصلی در این نشست، نحوه ارائه خدمات به جامعه عشایری و صیانت از مراتع و منابع طبیعی است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان ادامه داد: در حوزه خدمات‌رسانی، امور عشایر مسوولیت‌هایی از جمله مدیریت مسیر کوچ، مسائل بهداشتی و آموزشی و ارائه خدمات مورد نیاز عشایر را بر عهده دارد و سازمان منابع طبیعی نیز بر رعایت زمان‌بندی خروج دام از مراتع ییلاقی نظارت می‌کند.
کاظمی در خصوص وضعیت مراتع ییلاقی استان گفت: ظرفیت این مراتع در این مقطع به پایان رسیده و ادامه حضور دام می‌تواند فرصت احیای پوشش گیاهی را کاهش دهد؛ بنابراین لازم است دام عشایر حداکثر تا ۱۵ مهر از این مناطق خارج شود تا مرتع بتواند تا اوایل خردادماه سال آینده دوره استراحت و بازسازی خود را طی کند.
وی رعایت زمان ورود عشایر به مناطق قشلاقی تأکید را مهخ برشمرد و اظهار داشت: ورود دام به مناطق قشلاقی باید بر اساس برنامه تعیین‌شده انجام شود تا استان‌های جنوبی و گرم‌تر نیز امکان مدیریت و برنامه‌ریزی برای پذیرش دام عشایر را داشته باشند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان اضافه کرد: بخشی از عشایر این استان در مسیر کوچ از چهارمحال و بختیاری عبور می‌کنند و پس از طی مسیر، در مراتع قشلاقی شهرستان‌های شمالی و مناطق بیابانی اصفهان مستقر می‌شوند.
کاظمی خاطرنشان کرد: دامداران می‌توانند در فرصت باقی‌مانده از ظرفیت مراتع استفاده کنند، مشروط بر اینکه حقوق خانواده‌های عشایری، ظرفیت چرا و ضوابط حفاظت از منابع طبیعی رعایت شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان افزود: مراتع قشلاقی استان نیز معمولاً از حدود ۱۵ آذرماه تا پایان فروردین یا اردیبهشت‌ماه محل استقرار دام عشایر است و پس از پایان این دوره، کوچ مجدد به سمت مناطق ییلاقی انجام می‌شود.
کاظمی گفت: در این نشست همچنین موضوعاتی از جمله تمدید پروانه‌های چرا، سامانه شناسایی دامداران (سمطا) و تعیین تکلیف پرونده‌های حقوقی مربوط به دامداران متخلف مورد بررسی قرار گرفت تا مدیریت چرای دام و کوچ عشایر با انسجام بیشتری دنبال شود.
Thursday, 22 October , 2026