آیین رونمایی از نخستین واگن تخصصی حمل بنزین کشور در اراک، بهعنوان رویدادی راهبردی در صنعت ریلی و زنجیره ارزش فولاد به تازگی برگزار شد؛ رویدادی که همزمان با تکمیل فاز نخست تولید ۳۰۰ دستگاه واگن مخزندار در یکی از شرکت های زیر مجموعه هلدینگ فولاد متیل گروه فولاد مبارکه رقم خورد و نقطه عطفی در توسعه حملونقل ریلی فرآوردههای نفتی و کاهش وابستگی به ناوگان جادهای بهشمار میرود.
در این راستا رحمان میرنظامی، مدیرعامل شرکت صنایع آهن و فولاد درخشان اراک، در گفتوگو با خبرنگار ایراسین در تشریح پروژه ساخت نخستین واگن تخصصی حمل بنزین کشور اظهار کرد: این پروژه بر اساس درخواست سرمایهگذار به مرحله اجرا درآمده است. محصولات نفتی در کشور و به ویژه در افغانستان اکنون بسیار مورد توجه قرار دارد و سرمایهگذار برای اینکه بتواند خدمات حمل و نقل را برای امور صادراتی انجام دهد، مبادرت به سفارش این واگنها کرده است.
تاکنون در ایران واگن حمل بنزین ساخته نشده بود و ما دو سفارش از دو شرکت متفاوت برای این کار دریافت کردیم که در واقع به ما سفارش ساخت نمونه را دادند. میرنظامی با اشاره به فرآیندهای فنی و قانونی این پروژه گفت: وقتی واگن ساخته میشود تا زمانی که تاییدیههای آن را از راهآهن جمهوری اسلامی دریافت نکنند، نمیتوانند از آن بهرهبرداری کنند.
این واگن باید از نظر فنی و ایمنی مورد قبول راهآهن باشد تا امکان بهرهبرداری از آن فراهم شود. ما پیش از این ۳۰۰ دستگاه واگن را در قالب قراردادی برای حمل هیدروکربنهای سنگین ساختیم و تحویل مشتری دادیم. برای تکمیل این زنجیره، ساخت واگن حمل بنزین نیز در دستور کار قرار گرفت.
* ضرورت رعایت استانداردهای بینالمللی حمل مواد خطرناک
مدیرعامل شرکت صنایع آهن و فولاد درخشان اراک، در تشریح فرآیند طراحی و مهندسی نخستین واگن تخصصی حمل بنزین عنوان کرد: همکاران ما در دپارتمان مهندسی طراحی این پروژه را آغاز کردهاند.
وی با اشاره به همکاریهای علمی و صنعتی شرکت افزود: به صورت موازی با این موضوع، ما همواره قراردادهایی با دانشگاه صنعتی داریم و کارهای مختلفی را با آنها انجام میدهیم. در این خصوص نیز قراردادی را با دانشگاه منعقد کردیم تا در انجام محاسبات به ما کمک کنند. واگن حمل بنزین به اصطلاح جزو محصولات خطرناک محسوب میشود و حمل محصولات خطرناک دارای مقررات خاصی است. الزامات مربوط به حمل محصولات خطرناک که استانداردهای ایالات متحده هستند باید رعایت شود. خود مخزن در فرآیند تولید باید الزامات فنی را رعایت کند و انتخاب نوع موادی که در ساخت مخزن به کار میرود نیز باید با این الزامات لحاظ گردد. تمام این موارد با دقت نظر همکارانمان و با کمک دانشگاه صنعتی به پیش برده شده است
میرنظامی افزود: جلساتی را با راهآهن جمهوری اسلامی و کارشناسان آنها برگزار شد تا برای انجام این کار قدم به قدم تاییدیهها گرفته شود و در نهایت بتوانیم از این طراحی به نتیجه مطلوب برسیم.
* برنامههای توسعهای برای حمل گازوئیل و مواد شیمیایی
مدیرعامل شرکت صنایع آهن و فولاد درخشان اراک، در پاسخ به سوالی در خصوص برنامههای آینده و سفارشهای جدید بیان کرد: با توجه به اینکه قطعاً سفارشهای جدیدی در پیش داریم، برنامههایی برای توسعه تولید واگنهای حامل سایر فرآوردههای نفتی مانند گازوئیل یا مواد شیمیایی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی در خصوص حمل گازوئیل توضیح داد: در حال حاضر، همان واگنهایی که برای حمل هیدروکربنهای سنگین ساختیم، برای حمل گازوئیل مورد استفاده قرار میگیرند. این واگنها به مقصد افغانستان اعزام میشوند و فرآیند بارگیری آنها هم از بنادر ایران و هم از داخل شرکت خودمان و سایر شرکتهای نفتی انجام میشود. شرکتهای نفتی بار را به داخل شرکت ما منتقل میکنند و پس از بارگیری تریلیها، همین واگنها آماده حرکت میشوند؛ ما امکانات لازم برای انجام این بارگیری را ایجاد کردهایم.
* سابقه درخشان در ساخت ایزوتانکهای حمل مواد شیمیایی و نقش کلیدی فولاد مبارکه
میرنظامی در پاسخ به سوالی در خصوص سوابق شرکت در ساخت واگنهای حمل مواد شیمیایی اظهار کرد: برای مواد شیمیایی، در واقع ایزوتانک یا همان تانکتینر را قبلاً ساختیم. برای حمل اسید برای شرکت مس و برای شرکت پتروشیمی آریا ساسول، ایزوتانکهایی را با مشخصاتی که نیاز داشتند برای حمل مواد خطرناک شیمیایی ساختیم و این کار را به دفعات انجام دادیم.
وی در خصوص نقش گروه فولاد مبارکه و هلدینگ فولاد متیل در تأمین مالی و مواد اولیه این پروژهها توضیح داد: نقش گروه فولاد مبارکه و فولاد متیل در تأمین مالی و مواد اولیه این پروژه بسیار حائز اهمیت بوده است. برای حمل محمولههای سنگین و حمل محمولات هیدروکربن سنگین، تمام مواد مصرفی ما در ساخت مخازن از محصولات فولاد مبارکه بوده است. ما از طریق بورس سفارش دادیم و خریداری کردیم. در بعضی مواقع خود فولاد مبارکه در بخش فروش به ما کمک کردند.
* چشمانداز توسعه سبد محصولات و برنامههای سال آینده
مدیرعامل شرکت صنایع آهن و فولاد درخشان اراک، در پاسخ به سوالی درباره استراتژی و چشمانداز شرکت برای ورود به صنعت واگنسازی در سال آینده بیان کرد: ما در حال حاضر یک قرارداد صد دستگاهی در دست مذاکره داریم که در حال نهایی شدن است و قرار است در سال آینده واگن حمل بنزین بسازیم.
وی افزود: همچنین یک سفارش ۳۰۰ دستگاهی دیگر داریم که ۱۰۰ دستگاه آن مربوط به حمل بنزین و ۲۰۰ دستگاه آن مربوط به هیدروکربنهای سنگین است که برای حمل گازوئیل مورد استفاده قرار میگیرد.
* جلوگیری از خروج ارز و ایجاد اشتغال با ساخت داخل واگنهای بنزینی
میرنظامی، در خصوص اهمیت ساخت داخلی این واگنها و تأثیر آن بر اقتصاد کشور خاطرنشان کرد: اگر کشور میخواست همین واگن را از خارج تهیه کند، باید علاوه بر هزینههای ترخیص و حمل و نقل، حدود ۸۰ هزار دلار ارز از کشور خارج میشد. اما الان ما در معادله ریالی اینها با هزینههای امروز، این واگن را حدود ده و نیم میلیارد تومان میتوانیم در ایران بسازیم.
وی در ادامه افزود: اشتغالی که این پروژه ایجاد میکند از همه مهمتر است که دغدغه مقام رهبری نیز هست و همیشه موضوع دولتمردان ماست که اشتغال و جوانان واقعاً باید در اولویت قرار بگیرد.
مدیرعامل شرکت صنایع آهن و فولاد درخشان اراک با اشاره به شعار امسال مقام معظم رهبری تأکید کرد: این کار از این جهت بسیار با اهمیت است و ارزشش نباید نادیده گرفته شود.
* همکاری ۱۴ پیمانکار قطعهسازی و نهادینهسازی ساخت قطعات در داخل کشور
میرنظامی با اشاره به همکاری گسترده با صنایع داخلی اظهار کرد: اکنون ۱۴ پیمانکار قطعهسازی با ما همکاری میکنند. این قطعات شامل قطعات ریختهگری، قطعات مربوط به پایپینگ، قطعات مربوط به شاسی، کوپلینگ و قطعات ترمز است که خوشبختانه همه اینها در ایران ساخته میشود.
وی افزود: اکنون نیاز ما با همت صنعتگران در حال نهادینه شدن در ایران است و قطعات در داخل کشور تکمیل میشود و مطابق با استانداردهای بینالمللی تولید میشود. همه قطعات بومیسازی شده است.
مدیرعامل شرکت درخشان اراک در خصوص میزان اشتغالزایی این پروژه توضیح داد: اشتغال مستقیم در کارخانه ما حدود ۲۰۰ نفر است و حداقل اگر هر تولیدکننده قطعه ۱۰ تا ۱۵ نفر نیرو داشته باشد، ۲۰۰ نفر دیگر نیز در کنار ما به صورت غیرمستقیم درحال فعالیت هستند.
Monday, 8 June , 2026