از سویی با توجه به اینکه دولت‌ها و سازمان‌های آموزشی، همواره با مشکلات اقتصادی و محدودیت‌های بودجه‌ای مواجه هستند و هرگز نمی‌توانند به تنهایی تمام نیازهای زیرساختی را پوشش دهند، مشارکت مردمی در قالب خیریه‌ها، بار مالی سنگین را از دوش دولت را برمی‌دارد و براین اساس طرح‌های آموزشی در مناطق محروم یا نیازمند، با سرعت بیشتری پیشرفت می‌کند.

همچنین مشارکت مردمی در احداث مدرسه، باعث افزایش کیفیت و بومی‌سازی آموزش در راستای عدالت آموزشی و دسترسی برابر همه دانش‌آموزان در تمام نقاط کشور برای سوادآموزی می‌شود.

مشارکت خیران در توسعه فضاهای آموزشی در مناطق کم‌برخوردار و محروم باعث می‌شود که فرزندان آن مناطق نیز از امکانات آموزشی همانند دیگر مناطق کشور بهره‌مند شوند که این اقدام، عدالت آموزشی را از یک شعار به یک واقعیت تبدیل می‌کند.

چالش‌های اصلی جذب سرمایه برای طرح‌های آموزشی

جذب سرمایه برای طرح‌های آموزشی در سطح استان‌ها، به‌ویژه در طرح‌هایی که ماهیت «اجتماعی-فرهنگی» دارند، بسیار پیچیده‌تر از جذب سرمایه در طرح‌های صنعتی یا تجاری است.

در طرح‌های تجاری، سرمایه‌گذار به دنبال سود مستقیم است، اما در طرح‌های آموزشی، خیران منفعت اجتماعی و تامین نیاز همنوعان خود را مدنظر دارند برای همین منظور و همچنین با توجه به مشکلات اقتصادی و تورم حاکم در جامعه، افراد کمتری توان ورود به این عرصه را دارند.

از سویی چالش‌های ساختاری و قانونی، شامل پیچیدگی‌های اداری، فرآیندهای طولانی برای اخذ مجوزهای ساخت، تغییر کاربری زمین‌ها یا هماهنگی با نهادهای مختلفی از جمله آموزش و پرورش و شهرداری باعث می‌شود سرمایه‌گذاران از ورود به طرح‌هایی که زمان زیادی می‌برد، دوری کنند.

نبود شفافیت در مدیریت منابع نیز عامل دیگر کم میلی خیران برای سرمایه‌گذاری در بخش مدرسه‌سازی در کشور است زیرا وقتی خیران یا بخش خصوصی می‌بینند که مکان دقیق هزینه‌ها، روند اجرا و خروجی طرح‌ها شفاف نیست، اعتماد آن‌ها سلب می‌شود.

با توجه به این مهم، ایجاد بسترهای قانونی امن و شفافیت در مدیریت منابع مردمی، لازمه تشویق خیران برای ورود به این کار نیکوکارانه است.

از سویی نگرش سنتی به خیرخواهی نیز چالش دیگری در سرمایه‌گذاری کلان در بخش احداث فضاهای آموزشی است زیرا هنوز در بسیاری از مناطق، مشارکت مردمی در آموزش به صورت صدقه و کمک مالی ساده دیده می‌شود، نه به عنوان یک سرمایه‌گذاری راهبردی و این نگرش باعث می‌شود مشارکت‌های مردمی از حالت «پایداری و توسعه» به حالت «کمک‌های مقطعی و گذرا» تعدیل شود.

پیشنهاد برای عبور از چالش‌های جذب سرمایه

در این راستا برای عبور از این مشکلات، باید به سمت مدل‌های مشارکت عمومی-خصوصی و با شیوه شفافیت دیجیتال پیش رفت تا تمام روند هزینه‌ها و پیشرفت طرح‌ها به صورت آنلاین قابل مشاهده باشد.

همچنین باید از مدل‌های امتیازدهی برای خیران و سرمایه‌گذاران، امتیازات اجتماعی، برندینگ یا تسهیلات اداری در ازای حمایت‌هایشان استفاده کرد.

تاثیرات ورود خیران و بخش خصوصی به حوزه آموزش

در حالیکه بسیاری از مناطق استان و کشور، به‌ویژه حاشیه شهرها و مناطق محروم، با کمبود شدید فضای آموزشی مواجه هستند، ورود خیران و بخش بخش خصوصی به این حوزه باعث کاهش فشار بر سیستم دولتی و در نتیجه کاهش تراکم دانش‌آموزان در کلاس‌های دولتی و بهبود فضای فیزیکی و علمی می‌شود.

همچنین مشارکت‌های مردمی در حوزه مدرسه‌سازی باعث ساخت مدرسه با تجهیزات مدرن می‌شود زیرا بخش خصوصی، سریع‌تر از بخش دولتی می‌تواند به تکنولوژی‌های جدید (مانند تابلوهای هوشمند، آزمایشگاه‌های مجهز و تجهیزات مجازی) دسترسی پیدا کند.