بهرام نادی افزود: سازههای با سقف گنبدی، بهدلیل توزیع تنشهای ترکیبی (عمودی و افقی) بر دیوارها، نسبت به ارتعاشات شدید حساسترند. این نوع توزیع تنش میتواند باعث ایجاد حرکات در دیوارها و در نهایت آسیب به گنبد شود.
وی تصریح کرد: سازه مسجد جامع عباسی، گنبد بزرگی دارد که بر اثر نیروی افقی وارد از آن به صحن شرقی و غربی، ستونها دچار انحراف هستند و حالا ارتعاشات ناشی از انفجارهای حملات اخیر و در جوار میدان نقشجهان میتواند آسیبپذیری این ستونها را بسیار شدیدتر کند.
بر اثر فرونشست در مسجد جامع عباسی اکثر ستونهای شبستان غربی مسجد جامع عباسی کج شده اند و دو طرفِ ستونها تا هفت سانتیمتر چرخش داشته اند و پایه سنگی ستون ها شکسته است و حالا به گفته نادی آسیب احتمالی به ستونهای کج میتواند وضعیت پایداری گنبد عظیم مسجد جامع عباسی را تحت شعاع قرار دهد.
وی افزود: آسیبپذیری ستونهای مسجد جامع عباسی از نوع ترد و شکننده است و اگر دچار صدمات بیشتر شوند، ناحیه وسیعی از سقف گنبدی شکل را دچار ناپایداری و حتی فروپاشی خواهند کرد.
این متخصص سازه تصریح کرد: با توجه به اینکه ستون های مسجد جامع عباسی نقش فعالی برای گنبد دارند، در صورت آسیب دیدن، گنبد را دچار ناپایداری خواهند کرد.
نادی تأکید کرد که برای ارزیابی دقیق وضعیت مسجد جامع عباسی، نیاز به بررسیهای میدانی و پایش مستمر انحراف ستونها و ترکهای دیوارها وجود دارد.
وی گفت: پایش چندماهه و مداوم ضروری است؛ زیرا این سازهها هم تحت نشستهای فرونشستی هستند و هم تحت تأثیر ارتعاشات ناشی از انفجارها قرار دارند.
این متخصص ژئوتکنیک در خصوص کاخ موزه چهل ستون نیز اظهار داشت: این عمارت تاریخی در فاصله نزدیکتری با انفجارهای استانداری اصفهان بوده و از این رو احتمال آسیب آن بیشتر است ولی با توجه به سقف صاف و ستونهای قائم آن، امکان آسیب به سازه بدلیل وارد آمدن نیروی قائم کمتر است.
وی افزود: عمده آسیبها در عمارت چهلستون بیشتر به معماری بنا و تزیینات آن است اما احتمال آسیب به سازه آن نیز باید بررسی دقیق شود.
نادی گفت: سازههایی که سقف گنبدی شکل دارند بیشتر از سازههای با سقف صاف آسیب پذیرند، با این وجود هم در مسجد جامع عباسی و هم در عمارت عالی قاپو باید ستونها و ترکهای دیوارها در یک بازه زمانی چندماهه پایش شود.

























Monday, 8 June , 2026