به گزارش پایگاه خبری سیمای شهر آنلاین،قنات دوطبقه مون در خیابان شهید فائق، ابتدای کوچه نهضت واقع شده و از جاهای دیدنی استان اصفهان به شمار می‌رود. این قنات منحصربه‌فرد با قدمتی حدود ۸۰۰ سال، نشان دهنده هوش و زبردستی مهندسان ایرانی در روزگاران گذشته بوده و همچنان به عنوان یکی از پیچیده‌ترین قنات‌های جهان مورد توجه کارشناسان داخلی و بین‌المللی قرار دارد.

ساختاری شگفت‌انگیز با دو جریان آبی مجزا

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اردستان، به خبرنگار ایرنا گفت: قنات مون دارای ۲ رشته زیر و رو است، از مبدأ تا مظهر ۲ طبقه وجود دارد که در هر ۲ آب جاری است و به گفته کارشناسان، آب طبقه فوقانی به طبقه تحتانی نفوذ نمی‌کند.

مجتبی پورشفیع افزود: در مناطق گرم و خشک که چشمه‌های آب وجود ندارد، قنات‌ها حفر شده‌اند تا مردم به‌طور پیوسته به آب دسترسی داشته باشند و قسمت عمده آبیاری در فلات مرکزی ایران از طریق کاریزهایی از جمله قنات مون انجام می‌شده است.

قدمتی اسطوره‌ای از دوران پیش از اسلام

رئیس اداره میراث فرهنگی اردستان با اشاره به پیشینه تاریخی این اثر بی‌نظیر گفت: براساس شواهد موجود، ساخت قنات مون به دوران پیش از اسلام و دوره حکمرانی سلسله کیانیان و اشکانیان بازمی‌گردد، برخی بانی حفر آن را کاوه آهنگر می‌دانند و بعضی دیگر معتقدند یکی از مقنیان خبره یزد، جریان آب‌های زیرزمینی را در این ناحیه کشف و مردم را به ساخت قنات ترغیب کرده است.

رختشویخانه فعال در کنار قنات

وی در ادامه با اشاره به دیگر جذابیت‌های این مجموعه گفت: در حال حاضر یکی از رختشوی‌خانه‌های فعال کشور در کنار قنات دوطبقه مون قرار دارد؛ این بخش در سال ۱۳۹۶ بازسازی شده و جزو معدود رختشوی‌خانه‌های ایران است که همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو

کارشناس حوزه میراث فرهنگی و رئیس سابق اداره میراث فرهنگی اردستان، نیز در این باره به ایرنا گفت: قنات دوطبقه مون ساختاری شگفت‌انگیز دارد که سرانجام نظر کارشناسان ایرانی و بین‌المللی را جلب کرد، این اثر در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ایران و در سال ۱۳۹۵ در چهلمین اجلاس یونسکو در استانبول، در فهرست میراث جهانی ثبت شد.

محمدرضا صدوقی افزود: با پایین رفتن از پله‌ها و قدم گذاشتن در محوطه قنات، وارد فضایی می‌شوید که صدای جریان آب در آن انعکاس دارد، جریانی پیوسته که گویی از قلب تاریخ می‌آید.

مشخصات فنی قنات دوطبقه مون

کارشناس حوزه میراث فرهنگی اردستان با تشریح جزئیات فنی قنات مون افزود: آب قنات توسط یک چاه اصلی به نام «چاه دوقلو» یا «مادرچاه» تأمین می‌شود که در کنار امامزاده اسماعیل(ع) شهر اردستان قرار دارد،این مادرچاه از ۲ میله مجاور هم تشکیل شده که به صورت موازی روی یکدیگر قرار دارند و عمق آن به ۳۱ متر می‌رسد.

وی اضافه کرد: طول این قنات چهار کیلومتر است و ۴۰ میله عمودی در آن قرار دارد که وظیفه لایروبی، هوادهی و مشخص کردن مسیر کاریز را بر عهده دارند، قنات مون می‌تواند آب شرب ۲۰۰ نفر را تأمین کند.

صدوقی بیان کرد: دهانه (مظهر) اصلی قنات در محله‌ای به نام مون قرار گرفته که دلیل نام‌گذاری قنات نیز همین است. فاصله بین ۲ دالان یا دوطبقه قنات چهار متر بوده و ارتفاع هر دالان ۱۲۰ و عرض آن‌ها حدود ۶۰ تا ۸۰ سانتی‌متر است.

ویژگی منحصربه‌فرد؛عدم نفوذ آب بین طبقات

کشاورز محله مون، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا گفت: اصلی‌ترین ویژگی این قنات آن است که آب رشته بالا و رشته پایین بدون نفوذ به یکدیگر روی هم حرکت می‌کنند،دلیل این امر، تفاوت در سختی آب هر یک از طبقات است.

حسن نیازمند افزود: ساکنان بومی اردستان داستان‌های متفاوتی درباره ساخت این قنات روایت می‌کنند، براساس یکی از روایات، مقنی یزدی در سفرش به اردستان، هنگام خواب صدای آب‌های زیرزمینی را می‌شنود و صبح روز بعد اهالی را به حفر قنات ترغیب می‌کند.

منبع : ایرنا