حبس طولانی‌مدت نقدینگی در بورس تهران سرانجام به پایان می‌رسد. پس از توقف معاملات در نهم اسفندماه در پی سایه سنگین التهابات ژئوپلیتیک، زنگ آغاز به کار بازار سهام روز سه‌شنبه، ۲۹ اردیبهشت‌ماه، بار دیگر نواخته خواهد شد. اما این بازگشایی، بازگشت به نقطه صفر نیست؛ بازار با مختصاتی جدید، چتر حمایتی چندلایه سیاست‌گذار و البته، در غیاب موقت نمادهای زخم‌خورده از بحران، فصل تازه‌ای از معاملات را آغاز می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری سیمای شهرآنلاین؛بحران های ژئوپلیتیک همواره نخستین ترکش‌های خود را به بازارهای مالی شلیک می‌کنند. توقف بازار سهام، تصمیمی برای مهار رفتار هیجانی در روزهای پر از ابهام بود که ریسک‌های سیستماتیک به اوج خود رسیده بودند. با این حال، همان‌طور که در نشست صبحگاهی مدیران ارشد سازمان بورس تاکید شد، بازارهای مالی مدرن نمی‌توانند در برابر هر تنش محدودی کرکره‌ها را پایین بکشند. تعطیلی کامل، تنها مختص به سناریوی «جنگ تمام‌عیار» است. اکنون با تثبیت نسبی شرایط، سیاست‌گذار با پذیرش واقعیت افت احتمالی نسبت P/E در روزهای نخست، مسیر را برای بازگشایی هموار کرده است. رویکرد اصلی در این بازگشایی، پرهیز از تصمیمات خلق‌الساعه و حفظ ثبات قوانین پایه‌ای (از جمله دامنه نوسان ۳ درصدی) در کنار تزریق هدفمند نقدینگی است.

بازگشایی چه نمادی، چه زمانی، چگونه؟

بازگشایی روز سه‌شنبه، ساختار زمانی و معاملاتی ویژه‌ای را به همراه دارد تا فشار فروش احتمالی به شکل مدیریت‌شده‌ای جذب شود.

زمان‌بندی جدید: زنگ معاملات سهام در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه از ساعت ۸:۴۵ تا ۱۳:۳۰ (افزایش زمان معاملات) نواخته خواهد شد. صندوق‌های درآمد ثابت نیز از ساعت ۸:۲۵ تا ۱۵:۰۰ فعال خواهند بود. همچنین، مرحله معاملات پایانی (TAL) تا ۵ خردادماه متوقف است.

ثبات در قوانین: به گفته رئیس سازمان بورس، دامنه نوسان همان ۳ درصد باقی می‌ماند تا بازار با همان فرمان پیشین حرکت کند. با این حال، حجم مبنا برداشته شده است تا نقدشوندگی بازار افزایش یابد.

غایبان بازگشایی: حدود 40 نماد در روز سه‌شنبه روی تابلو نخواهند رفت. این نمادهای تعلیق‌شده در چهار دسته طبقه‌بندی می‌شوند:

۱. شرکت‌هایی که مستقیماً آسیب جدی دیده‌اند و تولیدشان مختل شده است.

۲. شرکت‌هایی که در زنجیره تامین دسته اول بوده و خدماتشان متوقف شده است.

۳. هلدینگ‌های چندرشته‌ای که سودآوری‌شان به شدت وابسته به دو دسته اول است.

۴. شرکت‌های سرمایه‌گذاری با پرتفوی سنگین در نمادهای تعلیق‌شده.

محرک‌های حمایتی؛ از «هم‌وطن» تا اهرم‌های اعتباری

برای جلوگیری از ریزش آزاد شاخص، سازمان بورس یک بسته حمایتی سه‌وجهی را طراحی کرده است که ترکیبی از تضمین سود، اهرم مالی و حمایت نهادی است:

اوراق تبعی «هم‌وطن»: این اوراق یک‌ریالی، یک چتر بیمه برای سهامداران خرد است. اشخاص حقیقی که سبد سهام آن‌ها در تاریخ ۶ اسفند ۱۴۰۴ کمتر از یک میلیارد تومان بوده، با خرید تنها یک ورقه از این اوراق، می‌توانند بازدهی سالانه ۳۰ درصدی سبد خود را تضمین کنند. عرضه این اوراق از روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ساعت ۹ تا روز سه‌شنبه ۵ خرداد در بورس اوراق بهادار تهران انجام خواهد شد. شرط اصلی تهیه اوراق هم وطن، عدم فروش سهام موجود در سبد پایه تا زمان سررسید (۵ شهریور ۱۴۰۶) است. تسویه این اوراق به صورت نقدی و توسط صندوق تثبیت بازار سرمایه انجام می‌شود.

پمپاژ اعتبار: ضریب اعتبار کارگزاری‌ها به ۸۰ درصد افزایش یافته است. علاوه بر این، وام ۲۰۰ میلیون تومانی با توثیق سهام برای دریافت‌کنندگان اعتبار خرید، ظرف ۵ روز کاری از طریق بانک‌های عامل (رفاه، ملت، پست‌بانک و تجارت) قابل دریافت است.

قدرت‌نمایی صندوق‌ها: منابع صندوق‌های تثبیت و توسعه بازار به میزان کافی شارژ شده و مدیران صندوق‌ها مجازند با ارائه گزارش کارشناسی، تعدیل بیش از ۲۰ درصدی را ثبت کنند تا دستشان برای خریدهای حمایتی بازتر باشد.

چشم‌انداز سهامداران فولاد

صنایع مادر و زیرساختی، همواره در خط مقدم ترکش‌های ژئوپلیتیک و بحران‌های لجستیکی قرار دارند. در جریان توقف اخیر، صنعت فولاد به عنوان یکی از ستون‌های اصلی بازار سرمایه و اقتصاد کشور، متحمل آسیب‌هایی در زنجیره تولید و تامین انرژی شده است. قرار گرفتن نماد فولاد و فخوز در لیست شرکت‌های تعلیقی، در واقع یک سپر دفاعی در برابر هیجانات بازار است تا از حراج دارایی‌های ارزشمند فولادی در قیمت‌های غیرمنطقی جلوگیری کند. برای سهامداران صنعت فولاد، این شرایط نه یک بن‌بست، بلکه یک «تنفس استراتژیک» است. دارایی‌های فیزیکی، ارزش جایگزینی بالا و اهمیت استراتژیک مجتمع‌های فولادی برای اقتصاد کلان، تضمین‌کننده بازگشت قدرتمند آن‌ها پس از ارزیابی خسارات و ترمیم زیرساخت‌هاست.

افت مقطعی P/E در این صنعت، دیر یا زود با تثبیت شرایط و بازگشت چرخه‌های تولید به مدار اصلی، جای خود را به بازیابی ارزش ذاتی سهام خواهد داد. رسالت سهامدار هوشمند در این مقطع، عبور از نگاه نوسان‌گیرانه و تمرکز بر افق سرمایه‌گذاری بلندمدت در شریان‌های اصلی اقتصاد است.

آزمون بلوغ بازار

بازگشایی بورس در ۲۹ اردیبهشت، آزمونی جدی برای بلوغ رفتار سرمایه‌گذاران و کارایی ابزارهای سیاست‌گذار است. سازمان بورس با انتخاب مسیر عمل‌گرایی، به جای تغییرات رادیکال در قوانین، به سمت تضمین حداقل بازدهی (پروژه هم‌وطن) و تحریک تقاضا از طریق ابزارهای اعتباری حرکت کرده است. اگرچه سایه تعدیل انتظارات و افت احتمالی شاخص در روزهای نخست احساس خواهد شد، اما شفافیت در سازوکار بازگشایی و تفکیک هوشمندانه نمادهای آسیب‌دیده، می‌تواند مسیر را برای کشف قیمت واقعی و بازگشت جریان نقدینگی به رگ‌های اقتصاد فراهم کند. بازار سهام به صورت محتاط‌تر، واقع‌بین‌تر و مجهزتر از گذشته در حال بازگشت به جریان اقتصاد کشور است.