به گزارش پایگاه خبری سیمای شهرآنلاین؛مرجان مشکاتی هفته ملی جمعیت با اشاره به اینکه استان اصفهان در رتبه دوم نرخ نزولی باروری در کشور قرار دارد، اظهار داشت: پنجره جمعیتی ایران تا سال ۱۴۲۳ باز است اما کاهش مستمر نرخ باروری این خطر را ایجاد کرده است که این پنجره زودتر از موعد بسته شود.

وی با استناد به مطالعات انجام شده و شکاف بزرگ میان تمایل و امکان فرزندآوری گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد تمایل به فرزندآوری در میان زوجین وجود دارد، اما امکان آن به دلایل مختلف از جمله هزینه‌های معیشتی، ناامنی شغلی و فشارهای تحصیلی فراهم نیست و ما باید سیاست‌ها را به‌گونه‌ای تنظیم کنیم که نه تنها امکان، بلکه ارزش و لذت فرزندآوری در جامعه بازیابی شود.

مشکاتی با اشاره به تجربه کشورهای موفق و ناموفق در این حوزه افزود: در کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی، علی‌رغم اختصاص بودجه‌های کلان و تسهیلات، به دلیل غفلت از زیرساخت‌های اجتماعی مانند هزینه‌های مهدکودک و امنیت شغلی مادران، برنامه‌ها به نتیجه مطلوب نرسید و در ایران نیز باید هماهنگی میان سازمان‌ها برای حل این معضل افزایش پیدا کند.

مدیر جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در تشریح اقدامات انجام شده گفت: در حال حاضر هشت نوبت مراقبت بارداری و سه نوبت مراقبت پس از زایمان به صورت رایگان توسط کادر بهداشتی ارائه می‌شود.

وی در مورد فعالیت مراکز نفس (نجات فرزندان سقط) نیز خاطرنشان کرد: از سال ۱۴۰۲ تاکنون، با موفقیت ۷۹ درصدی مشاوره‌ها، از یک هزار و ۱۳۹ مورد تقاضای سقط عمدی پیشگیری شده که منجر به تولد ۵۳۹ نوزاد سالم گردیده است، همچنین برای ترویج زایمان طبیعی، کلاس‌های آمادگی زایمان به صورت رایگان برای مادران و همسرانشان برگزار می‌شود.

مشکاتی در پاسخ به انتقادات خبرنگاران پیرامون هزینه‌های بالای آزمایشات تخصصی و سونوگرافی‌ها گفت: تأیید می‌کنم که در حوزه‌های تخصصی، هزینه‌های جانبی برای خانواده‌ها چالش‌برانگیز است و نیاز به توسعه حمایت‌ها دارد.

وی اجرای کامل طرح پزشکی خانواده را راهکار اصلی کاهش هزینه‌های بستری و درمانی دانست و افزود: ما در حال برنامه‌ریزی برای بهبود شاخص‌های مرگ‌ومیر مادران و نوزادان هستیم، البته این شاخص در حال حاضر در وضعیت مطلوبی قرار دارد اما برای موفقیت نهایی، باید روی تقویت بنیان خانواده در پنج سال اول زندگی زوجین و ارتقای امید به آینده تمرکز کنیم؛ چرا که تنها ۵۹ درصد از قانون حمایت از خانواده در حوزه اختیارات وزارت بهداشت است و سایر دستگاه‌ها نیز باید به وظایف خود عمل کنند.

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان نیز در این نشست با تأکید بر اینکه دانشگاه علوم پزشکی تنها مسوول اجرای ۵۹ درصد از قانون جوانی جمعیت است، تصریح کرد: اینکه کاهش نرخ باروری را تنها به عملکرد نظام سلامت تقلیل دهیم، خطایی راهبردی است و برای برون‌رفت از این بحران، رسانه‌ها باید مطالبه‌گری خود را به سمت سایر دستگاه‌های متولی سوق دهند.

مصطفی رضایی با اشاره به تجربیات سه دوره متوالی فعالیت در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، نسبت به تمرکز یک‌جانبه بر عملکرد نظام سلامت در پرونده جوانی جمعیت انتقاد کرد و افزود: در این سال‌ها همواره شاهد بوده‌ایم که هنگام ارزیابی شاخص‌های رشد جمعیت، تمامی انتقادها به‌سوی دانشگاه علوم پزشکی نشانه می‌رود در حالی که ما تکالیف قانونی خود را در این حوزه به بهترین شکل ممکن انجام داده‌ایم اما برای موفقیت نهایی، سایر دستگاه‌های اجرایی نیز باید پاسخگوی وظایف قانونی خود باشند.

وی با اشاره به ابعاد پیچیده بحران جمعیت، افزود: اینکه تصور شود کاهش شاخص رشد جمعیت، تنها معلول عملکرد حوزه سلامت است، دیدگاهی غیرمنصفانه و به دور از واقعیت‌های اجرایی است و مسائل جمعیت، پیوند عمیقی با شاخص‌های کلان اجتماعی، اقتصادی و روانی جامعه دارد که از حیطه اختیارات وزارت بهداشت خارج است.

رضایی تأکید کرد: تنها ۵۹ درصد از قانون حمایت از خانواده در حوزه اختیارات وزارت بهداشت قرار دارد و ۴۱ درصد باقی‌مانده نیازمند همکاری فعال سایر دستگاه‌های اجرایی است، زمانی که به مشکلات این حوزه می‌پردازیم، نمی‌توان انتظار داشت تنها با ارائه خدمات بهداشتی، گره‌های بزرگ معیشتی و فرهنگی باز شود.

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان از خبرنگاران خواست در رسانه‌های خود از نهادهایی که طبق قانون وظایفی بر عهده دارند، مطالبه‌گری مؤثری داشته و با رصد عملکرد سایر دستگاه‌ها، پیگیر اجرای سهمِ ۴۱ درصدی آن‌ها در قانون حمایت از خانواده باشند.

وی با اشاره به راهکارهای عملیاتی برای بهبود شاخص‌های جمعیتی خاطرنشان کرد: برای دستیابی به نتیجه ملموس، باید روی تقویت بنیان خانواده به‌ویژه در پنج سال اول زندگی زوجین و ارتقای امید به آینده تمرکز کنیم، فرزندآوری محصول یک زیست اجتماعی امید بخش است که نهادهای فرهنگی و اقتصادی نقش اصلی را در آن ایفا می‌کنند.

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان همچنین با انتقاد از نفوذ محتواهای غیر علمی و خرافی در حوزه سلامت، تأکید کرد: برخی مداخلات بدون پایه علمی، دستاوردهای چند دهه اخیر نظام سلامت را با تهدید جدی مواجه کرده است.

وی با بیان اینکه شعار امسال هفته سلامت «سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار» انتخاب شده است، اظهار داشت: متأسفانه با ورود برخی جریان‌های آگاهانه و سازمان‌یافته، محتواهای غیر علمی و خرافات راه خود را به حوزه سلامت باز کرده‌اند که این مساله منجر به بروز چالش در شاخص‌های سلامت و سرگردانی بیماران شده است.

رضایی با ارائه مصادیقی از این آسیب‌ها گفت: امروزه شاهد رشد فزاینده زایمان در منزل بدون نظارت تخصصی و بر اساس توصیه‌های غیر علمی هستیم که عوارض جبران‌ناپذیری برای مادر و نوزاد به همراه دارد.

وی افزود: همچنین برخی القائات نادرست در عطاری‌ها یا فضای مجازی، موجب شده است تا برخی خانواده‌ها از واکسیناسیون فرزندان خود خودداری کنند که این امر می‌تواند سلامت جامعه را در آینده با مخاطرات جدی مواجه کند.

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان تأکید کرد: طب سنتی یک تخصص دانشگاهی و آکادمیک است که در چارچوب علمی فعالیت می‌کند اما آن‌چه ما با آن مخالفیم، اقدامات عطاری‌ها و افرادی است که بدون مجوز و تخصص، در امور درمانی مداخلات غیرقانونی دارند.

وی خاطرنشان کرد: نظارت بر این واحدها جزو وظایف سازمان غذا و دارو و اصناف است و برخوردهای جدی قانونی باید در این زمینه صورت گیرد.

رضایی راهکار دولت چهاردهم برای ساماندهی سلامت جامعه و کاهش مشکلات و هزینه‌های مردم را اجرای برنامه «پزشک خانواده» دانست و افزود: این برنامه با اولویت شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر در دستور کار وزارت بهداشت قرار دارد و قرار است از خرداد ماه در شهرستان شهرضا به‌صورت آزمایشی اجرایی شود.

معاون فنی مرکز بهداشت استان اصفهان تصریح کرد: در قالب این طرح، هر سه هزار نفر تحت پوشش یک تیم سلامت (پزشک، مراقب سلامت و منشی) قرار می‌گیرند که یکی از مزایای آن، افزایش ساعات دسترسی به خدمات در نوبت‌های صبح و عصر است، همچنین با اجرای نظام ارجاع پرداختی هزینه‌های سرپایی، آزمایش و دارو برای بیماران به ۱۵ درصد کاهش می‌یابد و خدمات بستری برای افراد تحت پوشش این طرح در مراکز دولتی به‌طور کامل رایگان خواهد بود.

وی با تأکید بر اهمیت نقش رسانه‌ها در هفته سلامت گفت: برای مقابله با خرافات و ارتقای سواد سلامت جامعه، باید محتواهای علمی توسط اصحاب رسانه ترویج شود

وی از خبرنگاران خواست: علاوه بر آگاه‌سازی مردم نسبت به فواید طرح پزشکی خانواده، اجرای تکالیف قانونی سایر دستگاه‌ها در حوزه «جوانی جمعیت» را به‌عنوان یک مطالبه عمومی از مسوولان پیگیری کنند.

رضایی خاطرنشان کرد: سلامت جامعه، جزو جدایی ناپذیر توسعه و پایداری کشور است و همکاری نهادهایی نظیر آموزش‌وپرورش، بهزیستی و رسانه‌ها برای مقابله با چالش‌های نوظهور نظیر اختلالات اضطرابی در نوجوانان و حمایت از سلامت روان، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.