در حالی که بسیاری از زوج‌های جوان منتظر افزایش مبلغ وام ازدواج بودند، مهاجرانی سخنگوی دولت، امروز از رشد ۷۵ درصدی منابع این تسهیلات خبر داد؛ تصمیمی که در شرایط صف سنگین ۵۴۹ هزار نفری متقاضیان و انتظارهای بیش از یک‌سال، حالا ابهام‌ها و پرسش‌های تازه‌ای درباره سرنوشت وام ازدواج ۱۴۰۵ ایجاد کرده است.

به گزارش پایگاه خبری سیمای شهرآنلاین؛موضوع وام ازدواج ۱۴۰۵ بار دیگر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زوج‌های جوان تبدیل شده است؛ تسهیلاتی که در سال‌های اخیر نقش مهمی در تأمین هزینه‌های ابتدایی زندگی مشترک داشته، اما همواره با چالش‌هایی مانند طولانی بودن صف انتظار، سخت‌گیری بانک‌ها در ضمانت و کمبود منابع مواجه بوده است. حالا دولت و بانک مرکزی با افزایش ۷۵ درصدی منابع این تسهیلات، وعده کاهش صف متقاضیان و تسریع پرداخت‌ها را داده‌اند.

بر اساس اعلام بانک مرکزی، بودجه در نظر گرفته شده برای تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان بود، اما این رقم در سال ۱۴۰۵ با رشد قابل توجهی به ۳۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. این افزایش منابع در حالی اتفاق افتاده که بسیاری از زوج‌های جوان انتظار داشتند مبلغ وام نیز افزایش پیدا کند، اما طبق آخرین ابلاغیه رسمی، رقم وام ازدواج تغییری نکرده و سیاست اصلی دولت، کاهش صف انتظار و پوشش تعداد بیشتری از متقاضیان است.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت اعلام کرد که افزایش ۷۵ درصدی منابع وام ازدواج با هدف افزایش دسترسی متقاضیان به این تسهیلات انجام شده است.

وی تأکید کرد مبلغ وام ازدواج در قانون بودجه تعیین می‌شود و دولت تلاش کرده با افزایش منابع، تعداد بیشتری از زوج‌های جوان بتوانند از این تسهیلات استفاده کنند.

به گفته سخنگوی دولت، پیش‌بینی می‌شود در سال جاری بیش از یک میلیون نفر موفق به دریافت وام ازدواج شوند؛ موضوعی که در صورت تحقق می‌تواند بخش مهمی از صف فعلی را کاهش دهد.

سخنگوی دولت همچنین از رایزنی با صنایع لوازم خانگی خبر داد و اعلام کرد دولت به دنبال طراحی سازوکارهای حمایتی جدید برای کمک به زوج‌های جوان در تأمین هزینه خرید لوازم خانگی است.

بر اساس این طرح، احتمال استفاده از ابزارهایی مانند اوراق حمایتی و همکاری با تولیدکنندگان داخلی برای ارائه تسهیلات خرید لوازم خانگی به زوج‌های جوان وجود دارد.

طبق دستورالعمل اجرایی پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج در سال ۱۴۰۵ و در راستای اجرای بند (ث) تبصره (۱۵) قانون بودجه، به هر یک از زوجین واجد شرایط، مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان وام ازدواج تعلق می‌گیرد.

همچنین دولت برای تشویق ازدواج در سنین پایین‌تر، امتیاز ویژه‌ای برای زوج‌های جوان در نظر گرفته است. بر این اساس:

اگر سن مرد کمتر از ۲۵ سال باشد

و سن زن کمتر از ۲۳ سال باشد

مبلغ وام برای هر یک از زوجین به ۳۵۰ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کند.

این مسئله به آن معناست که یک زوج جوان واجد شرایط می‌توانند در مجموع تا ۷۰۰ میلیون تومان تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج دریافت کنند.

بر اساس دستورالعمل جدید، افراد بین ۴۰ تا ۵۰ سال نیز می‌توانند همانند سایر متقاضیان از وام ازدواج استفاده کنند و تفاوتی در شرایط آنها وجود ندارد. اما افراد بالای ۵۰ سال مشمول دریافت این تسهیلات نخواهند شد.

نکته مهم دیگر اینکه هر فرد صرفاً یک‌بار امکان استفاده از وام ازدواج را دارد و حتی مشمولان قانون ایثارگری نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

وام ازدواج ایثارگران ۱۴۰۵

طبق ماده ۵۰ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، تسهیلات ازدواج برای این گروه دو برابر افراد عادی پرداخت می‌شود.

بر این اساس:

  • مبلغ وام ازدواج ایثارگران برای هر نفر ۶۰۰ میلیون تومان است.
  • اگر زوجین ایثارگر مشمول شرط سنی زیر ۲۵ و زیر ۲۳ سال باشند، این رقم برای هر نفر به ۷۰۰ میلیون تومان افزایش می‌یابد.

در نتیجه، برخی زوج‌های ایثارگر می‌توانند مجموعاً تا یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان وام ازدواج دریافت کنند.

افراد مشمول قانون ایثارگری شامل:

  • جانبازان
  • آزادگان
  • فرزندان جانبازان
  • فرزندان آزادگان
  • فرزندان شهدا هستند.

بازپرداخت وام ازدواج برای تمامی متقاضیان ۱۲۰ ماهه و با کارمزد ۴ درصد تعیین شده است. همین موضوع باعث شده وام ازدواج همچنان یکی از مهم‌ترین تسهیلات حمایتی دولت برای جوانان محسوب شود.

صف طولانی وام ازدواج؛ بیش از نیم میلیون نفر در انتظاربا وجود افزایش منابع، همچنان صف دریافت وام ازدواج یکی از مشکلات اصلی متقاضیان است. معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان اعلام کرده که در حال حاضر حدود ۵۴۹ هزار و ۹۷۱ نفر در صف انتظار دریافت وام ازدواج قرار دارند.

علیرضا رحیمی معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با اشاره به اینکه تعداد افراد حاضر در صف از ظرفیت سالانه پرداخت بانک‌ها بیشتر شده، گفته است میانگین زمان انتظار برای دریافت وام ازدواج در برخی موارد به بیش از یک سال رسیده است.

به گفته وی، تأخیر در پرداخت این تسهیلات فقط یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه تبعات اجتماعی گسترده‌ای دارد و می‌تواند آغاز زندگی مشترک زوج‌های جوان را به تعویق بیندازد، هزینه‌های خانوار را افزایش دهد و حتی اعتماد عمومی به سیاست‌های حمایتی دولت را کاهش دهد.

چرا پرداخت وام ازدواج طولانی شده است؟

کارشناسان چند عامل اصلی را در ایجاد صف سنگین وام ازدواج مؤثر می‌دانند:

۱. کمبود منابع قرض‌الحسنه

با افزایش تعداد متقاضیان، منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها پاسخگوی حجم تقاضا نیست و همین مسئله روند پرداخت را کند کرده است.

۲. سخت‌گیری بانک‌ها در ضمانت

بسیاری از زوج‌های جوان برای معرفی ضامن معتبر با مشکل روبه‌رو هستند و برخی بانک‌ها همچنان فراتر از ضوابط رسمی عمل می‌کنند.

۳. تمرکز بار پرداخت روی چند بانک

طبق اعلام معاون امور جوانان، بانک‌های ملت، ملی، صادرات، تجارت، سپه و رفاه کارگران حدود سه‌چهارم پرداخت وام ازدواج کشور را برعهده دارند و همین موضوع باعث انباشت متقاضیان در این بانک‌ها شده است.

همچنین بانک‌های ملی، ملت و صادرات از نظر تعداد افراد در صف، رکورددار هستند و بانک‌های رفاه، سپه، رسالت و پست بانک نیز با صف‌های طولانی مواجه‌اند.

انتقاد از پرداخت وام به «خودی‌ها»

رحیمی در بخش دیگری از اظهارات خود به گزارش‌های نظارتی اشاره کرده و گفته است برخی بانک‌ها منابع قرض‌الحسنه را به جای اختصاص کامل به وام ازدواج، صرف پرداخت تسهیلات به شرکت‌های زیرمجموعه و کارکنان خود کرده‌اند.

طبق آمار رسمی، تا پایان شهریورماه، ۲۲ بانک حدود ۲۶۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات به اشخاص مرتبط و شرکت‌های وابسته پرداخت کرده‌اند؛ موضوعی که انتقادهای زیادی را درباره نحوه تخصیص منابع بانکی به همراه داشته است.

آیا وام ازدواج ۱۴۰۵ افزایش پیدا می‌کند؟

با وجود مطالبه گسترده متقاضیان، در حال حاضر هیچ مصوبه‌ای برای افزایش مبلغ وام ازدواج در سال ۱۴۰۵ وجود ندارد و رقم تسهیلات همان ۳۰۰ و ۳۵۰ میلیون تومان باقی مانده است. با این حال دولت تأکید دارد که افزایش بودجه ۳۵۰ همتی می‌تواند زمان انتظار متقاضیان را کاهش دهد و دسترسی زوج‌های بیشتری را به این تسهیلات فراهم کند.

اکنون مهم‌ترین مطالبه جوانان از شبکه بانکی، تسهیل شرایط ضمانت، کوتاه شدن روند بررسی پرونده‌ها و تسریع در پرداخت وام ازدواج است؛ مطالبه‌ای که اگر محقق شود، می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی آغاز زندگی مشترک را کاهش دهد.